Zadania w BPMN 2.0

Rodzaje zadań w BPMN 2.0

Zadania w BPMN 2.0 są elementami modelowania procesów biznesowych, które reprezentują konkretne czynności lub aktywności, jakie muszą być wykonane w ramach danego procesu. Zadania to wykonywane prace, operacje lub działania,  które przeprowadzane są przez ludzi, systemy informatyczne lub inne zasoby w organizacji. W notacji BPMN 2.0 zadania są reprezentowane jako prostokąt z zaokrąglonymi rogami.

Zadnia są jednym z podstawowych elementów BPMN – oprócz Zdarzeń czy Bramek. Poniższy proces przedstawia proces z podstawowymi elementami BPMN:

 

Zadania są jedną z aktywności, które mogą występować w modelowaniu procesów metodą BPMN. Aktywności/ Czynności  dzielą się na Zadania, Podprocesy ( i Czynności wywołania):

 

 

 

Zadania są reprezentowane przez prostokąt z zaokrąglonymi rogami z jedną nieprzerywaną i cienką linią obwodową. Zadanie to niepodzielna na mniejsze czynności/ aktywność w procesie biznesowym. Zadania dzielą się na 8 typów:

Rodzaje zadań:

1. Abstrakcyjne ( bez żadnego symbolu )
2. Manualne
3. Użytkowania
4. Wysyłania
5. Odbierania
6. Usługowe
7. Reguły biznesowej
8. Skryptowe

 

 

 

 

1. Zadanie abstrakcyjne występuje bez żadnych dodatkowych symboli (nie ma zdefiniowanego typu).

 

 

Używane jest w sytuacjach:

• kiedy nie ma konieczności stosowania konkretnego typu zadania,
• gdy konkretne zadanie nie klasyfikuje się jako żaden inny typ,
• podczas początkowej fazy projektowania procesów, celem zidentyfikowania logiki procesu, gdy typy zadań nie są jeszcze konieczne na określonym etapie.

 

 

 

2. Zadanie manualne to wszystkie czynności, które są wykorzystywane  bez udziału żadnych systemów i aplikacji komputerowych  – tylko ręcznie.  Jest oznaczone symbolem ręki.

 

 

Przykłady:

• podpisywanie faktur,
• wpinanie dokumentów do segregatorów,
• przenoszenie palet,
• stemplowanie,
• podstawianie transportu pod rampy.

Spakowanie paczki polega na umieszczeniu jej w np. kartonie i zabezpieczeniu taśmą – odbywa się tylko ręcznie.

 

 

 

3. Zadanie użytkownika to czynnościami, które są realizowane za pomocą człowieka z użyciem jakiegoś systemu komputerowego, aplikacji czy oprogramowania. Oznaczone jest ikoną człowieka.

 

 

Przykłady:

• wysłanie emaila (człowiek + outlook),
• zamówienie towaru w aplikacji,
• autoryzacja konta kodem (pin/ jednorazowym).

Uwaga:

Różnica pomiędzy zadaniem manualnym, a zadaniem użytkownika jest taka, że zadanie manualne odbywa się całkowicie poza jakimikolwiek systemami oprogramowania, natomiast zadanie użytkownika występuje przy współudziale człowieka i jakiegoś systemu czy oprogramowania.

Wprowadzenie zamówienia do systemu jest wykonywane przez pracownika z udziałem jakiegoś systemu np. CRM.

 

 

 

4. Zadanie usługowe to aktywność przebiegająca automatycznie bez udziału człowieka, a przy udziale jakiegoś systemu informatycznego/ aplikacji czy oprogramowania. Oznaczone jest ikoną usługi (podwójne koła zębate).

 

 

Przykłady:

• generowanie faktur na koniec miesiąca,
• synchronizacja baz danych.

Wygenerowanie faktury, to czynność, która się wydarzy automatycznie zaraz po tym, gdy do systemu zostanie wprowadzone zamówienie.

 

 

 

5. Zadanie wysłania to aktywność, której jedynym celem jest wysłanie komunikatu do innego uczestnika procesu (innego  basenu = na zewnątrz) realizowane przez jakiś system, lecz bez udziału człowieka. Odbywa się automatycznie i jest oznaczone wypełnioną kopertą.

 

 

Przykłady:

• automatycznej potwierdzenie płatności,
• automatyczny emailing.

Uwaga:

• Osoby początkujące, gdy chcą zamodelować np. wysłanie emaila używają zadania wysyłania, co jest błędem, ponieważ taka czynność odbywa się z udziałem człowieka, w takim wypadku powinno się użyć zadania użytkownika, ponieważ zadanie wysłania jest automatyczne.
• Wysyłanie i odbiór komunikatu zachodzi tylko pomiędzy basenami, nie można wysyłać komunikatu w ramach tego samego basenu.

Automatyczne potwierdzenie  to aktywność polegająca na wysłaniu wiadomości/ informacji do odbiorcy, jednocześnie odbywa się ona bez udziału człowieka w sposób automatyczny przy udziale systemu ( np.: autoresponder).

 

 

 

6. Zadanie odebrania to aktywność podobnie jak zadanie wysłania odbywa się bez udziału człowieka, jego celem jest tylko odebranie komunikatu od innego uczestnika procesu/ basenu w modelowanym procesie.  Oznaczone jest niewypełnioną kopertą.

 

 

Przykłady:

• Otrzymanie przez system sklepu wiadomości o nowym zamówieniu
• Urzędowe poświadczenie odbioru

 

 

 

7. Zadanie ,,Reguła biznesowa” jest specyficznym trybem zadania, gdyż trzeba popatrzeć na nie z perspektywy silnika procesu biznesowego oraz silnika reguły biznesowej. ,,Silnik” procesu zbiera dane i przeprowadza proces do momentu zadania ,,Reguły biznesowej” gdzie jej ,,silnik” oblicza poprzez jakiś algorytm wartość reguły, która zwracana jest do silnika procesów biznesowych.

 

 

Przykłady:

• Decyzje kredytowe
• Obliczanie podatków
• Przyznawanie dofinasowania unijnego
• Akceptacja biznes planu

Klient chcący otrzymać kredyt musi złożyć szereg dokumentów i zaświadczeń, mimo, że wszyscy klienci składają takie same dokumenty, to jeden klient otrzyma kredyt , a drugi nie, natomiast o fakcie otrzymania / nie otrzymania kredytu nie decyduje logika procesu biznesowego, tylko algorytm reguły biznesowej.

 

 

 

8. Zadanie skryptowe to zadanie, które jest automatycznie, podobnie jak zadanie usługowe. Jest to zadanie rzadziej używane w praktyce.

Modelujący lub implementujący definiuje skrypt w języku, który silnik procesu biznesowego może zinterpretować i wykorzystać np. do konwersji danych czy walidacji danych.

 

 

Przykłady:

• Dział controllingu generuje dane na potrzeby z systemu np. Workflow celem dostarczenia ich do systemu BI aby załadować je do modułu KPI (Dashboardów), ale dane muszą zostać odpowiednio przygotowane przed załadowaniem ich do BI – i to zadanie konwersji to właśnie zadanie skryptowe.